فیزیوکلینیک :: میزگردی برای فیزیوتراپی

cerebral palsy                                             

فلج مغزی ( cerebral palsy): مجموعه‌ای از اختلالات با درگیری مغز و دستگاه عصبی که در مهارتهای حرکتی، یادگیری، شنیدن، دیدن، تفکر اختلال ایجاد می‌کند.

اختلال حرکتی ناشی از این ضایعه در سال های اولیه زندگی ظاهر می شود و معمولاً با گذشت زمان بدتر نمی شود              . 

شیوع

شیوع فلج مغزی ۳/۳ در هر ۱۰۰۰ نفر است تقریبا ۸۱ درصد آنها مبتلا به نوع اسپاستیک فلج مغزی هستند در میان کودکان با فلج مغزی ۸ درصد دچار طیفی از اختلالات مانند اوتیسم و ۳۵ درصد مبتلا به صرع هستند.۵۶ درصد قادر به راه رفتن به تنهایی و ۳۳ درصد دچار محدودیت حرکتی و یا نا توانی در راه رفتن هستند.فلج مغزی توسط آسیب یا ناهنجاری‌های مغزی ایجاد می‌شود. بسیاری از این مشکلات در دوران جنینی رخ می‌دهند اما این اختلال می‌تواند در هر زمان دیگری طی ۲ سال اول زندگی، زمانی که مغز کودک همچنان در حال تکامل است رخ دهد. در بعضی از افراد با فلج مغزی بعلت کاهش سطح اکسیژن (هیپوکسی) بخش‌هایی از مغز آسیب دیده‌اند.

 فلج مغزی دارای چندین نوع متفاوت :

1.     اسپاستیک، شایعترین نوع که ۷۰ تا ۸۰ درصد موارد را شامل می‌شود در اثر آسیب به نورون‌های حرکتی‌فوقانی در مسیر پیرامیدال ایجاد می‌شود گاهی دوطرفه‌است حداقل با دومورد از موارد زیر مشخص می‌شودالگوی حرکتی غیرطبیعی، افزایش تون عضلات، رفلکس‌های پاتولوژیک مانند بابنکس و هیپررفلکسی

2.     آتاکسیک، در کمتر از ۵ درصد موارد مشاهده می‌شود به علت آسیب مخچه روی می‌دهد ومشخصات آن عبارت است از وضعیت غیرطبیعی وفقدان هماهنگی منظم عضلات و یا هر دو

3.     دیس کینتیک،۱۰ تا ۱۵ درصد موارد را تشکیل می‌دهد مشخصه آن الگو‌های حرکتی غیر طبیعی و حرکات بدون اراده، کنترل نشده و راجعه‌است

          هیپوتونیک، ترکیبی از انواع نامبرده‌است

عوامل خطرساز

v     نوزادان نارس و یا باوزن موقع تولد کمتر از ۱۵۰۰ گرم

v     عوارض حاملگی مانند پلی هیدآمنیوس اکلامپسی، خونریزی در سه ماهی سوم

v     چند قلویی

v     پرزانتاسیون غیر طبیعی جنین

v     تب مادر

v     تشنج یا اختلالت تشنجی در مادر

v     درمان مادر با هورمون تیروئید استروژن یا پرژسترون

v     آنسفالوپاتی هیپوکسیک -ایسکمیک

v     عفونت در مادر طی دوران بارداری (سرخچه)

v     ایکتر شدید

v     آسیب به جفت که ممکن است به رشد جنین صدمه بزند.

v     بیماریهای عفونی انتقالی جنینی، برای مثال ایدز، چربی، سیفیلیس و سوزاک

v     تغذیه نامناسب

v     قرار گرفتن در معرض مواد سمی از قبیل نیکوتین. الکل و داروها

v     ناسازگاری عامل Rh بین مادر و جنین

v     ناهنجاریهای کروموزومی

v     بیماریهای ژنتیکی

v     ناهنجاریها و بدشکلی های احتمالی مغز نوزاد

v     زایمانهای طولانی مدت یا ناگهانی که ذخیره اکسیژن خون کودک را دچار مشکل می سازد و منجر به تخریب بافت مغزی می شود.

v     ساختار کوچک لگن مادر

v     زایمان به روش سزارین

v     اثرات ضرب بیهوشی و بی حسی

v     ضربه مغزی

v     زردی و یرقان

عواملی که می تواند در دوره طفولیت (در 2 سال اول زندگی) باعث ایجاد فلج مغزی شوند :

1)      عفونت‌های مغزی (آنسفالیت، مننژیت، ابتلا به ویروس هرپس سمپلکس)

2)      خونریزیهای مغزی

3)     ضربه مغزی بدنبال تصادف و افتادن از بلندی و …

4)      غرق شدن

علائم

بیشتر موارد ابتلا به جز موارد خفیف در ۱۸ ماه اول زندگی مشخص می‌شوندعلایم به صورت ناتوانی در رسیدن به استانداردهای حرکتی، وجود اختلالاتی مثل عملکرد حرکتی خشن و نامتقارن و افزایش تون عضلات یا کاهش تون عضله. علایم بسیار متفاوت است علایم ممکن است خفیف یا شدید باشد و تنها یک نیمه بدن یا هر دو نیمه بدن درگیر باشد. با درگیری بیشتر دست‌ها یا پاها و یا هر ۴ اندام همراه باشد. حرکات غیر طبیعی (نظیر پیچشی، پرشی، چرخشی) در دست‌ها، پاها، بازو، ساق پا، این حرکات حین استرس تشدید می‌یابد. لرزش، عدم حفظ هماهنگی وتعادل بدن، عضلات شل بخصوص در حالت استراحت، مفاصل بیش از حد متحرک، کاهش ضریب هوشی، کاهش توانایی یادگیری، اختلال در تکلم، مشکلات شنوایی و بینایی، تشنج، درد بخصوص در بالغین، علایم گوارشی (شامل اختلال در مکیدن شیر، یا غذا خوردن، جویدن، بلعیدن، استفراغ و یبوست، افزایش آبریزش دهان)، روند کند رشد، تنفس‌های نامنظم، بی‌اختیاری ادرار.